Particulier Image Particulier Schenken & Erven Liever een testament

De executeur / ‘testamentuitvoerder’; wat zijn de bevoegdheden en waarom zou u een executeur in uw testament benoemen?

Een testamentuitvoerder, ook wel ‘executeur’ genoemd, kunt u alleen zelf in uw testament benoemen. Een executeur kan niet door uw erfgenamen worden benoemd. Wél kunnen erfgenamen aan iemand een volmacht geven om namens de erfgenamen te handelen (een zogenoemde boedelgemachtigde).

De executeur

Met het oog op de afwikkeling van de erfenis, kan een overledene in een testament een vertrouwenspersoon benoemen: de executeur. De executeur werd vroeger ook wel ‘de executeur-testamentair’ genoemd.

Aanvaarding executeursbenoeming

De persoon die in het testament tot executeur is benoemd, wordt pas executeur door zijn benoeming te aanvaarden. Dit kan pas na het overlijden van de erflater.

Wettelijk takenpakket: beheren en schulden voldoen

In de wet zijn de plichten en bevoegdheden van de executeur omschreven. De overledene kan in zijn testament deze bevoegdheden beperken of uitbreiden.

De hoofdtaak van de executeur is het beheren van de nalatenschap en het voldoen van de schulden van de nalatenschap. Beheren is bijvoorbeeld: het opzeggen van abonnementen, een huurcontract, of het innen van banktegoeden. Een voorbeeld van het voldoen van een schuld van de nalatenschap is het betalen van de erfbelasting over de erfenis.

Mag een executeur ook eigendommen van de erflater verkopen?

Nee: de executeur mag bezittingen uit de nalatenschap niet zomaar verkopen. Het verkopen van bezittingen is alleen mogelijk als dat nodig is om schulden te voldoen. De executeur zal het verkopen van bezittingen wel vooraf met de erfgenamen moeten overleggen, tenzij de overledene in zijn testament anders heeft bepaald.

Wat kunnen de erfgenamen nog zelfstandig doen als er een executeur is?

Voor de erfgenamen geldt dat zij niet bevoegd zijn om zelf de nalatenschap te beheren en de schulden te voldoen, wanneer er een executeur is. De erfgenamen kunnen bovendien niet zonder medewerking van de executeur bezittingen uit de nalatenschap verkopen.

Einde van de taak als executeur

De taak van de executeur houdt op als hij zijn werkzaamheden heeft voltooid. Bijvoorbeeld als alle schulden zijn betaald. De executeur legt dan rekening en verantwoording af aan de erfgenamen. Vervolgens kan de nalatenschap tussen de erfgenamen worden verdeeld. Let op: de executeur heeft op grond van zijn wettelijk takenpakket niet de bevoegdheid om de nalatenschap te verdelen!

Daarna: verdelen, door alle erfgenamen tezamen

Het verdelen van de nalatenschap moeten de erfgenamen zelf doen en wel unaniem: alle erfgenamen (dus niemand uitgezonderd!) moeten aan de verdeling meewerken.

Een executeur met méér bevoegdheden: de ‘executeur-afwikkelingsbewindvoerder’

Een overledene kan de (wettelijke) taken van de executeur uitbreiden. Bijvoorbeeld door hem de bevoegdheid te geven goederen te verkopen – ook als dat niet nodig is om schulden te voldoen – of om de nalatenschap wél zelfstandig te verdelen. De executeur is dan tevens afwikkelingsbewindvoerder. Deze ‘extra’ bevoegdheden moeten uitdrukkelijk in het testament zijn opgenomen.

Geen executeur? Wel mogelijk om een boedelgemachtigde aan te wijzen

Wanneer door een erflater geen executeur is benoemd, moeten alle erfgenamen samen handelen en hebben zij samen het beheer van de nalatenschap. Dit kan onpraktisch zijn, met name wanneer er veel erfgenamen zijn en/of de onderlinge relatie tussen de erfgenamen slecht is.

Bij het ontbreken van een executeur kunnen de erfgenamen er – vanuit praktisch oogpunt – voor kiezen om bijvoorbeeld één persoon een volmacht te geven, zodat deze persoon als boedelgemachtigde van de overige erfgenamen kan optreden.

De volmacht kan bijvoorbeeld inhouden het verrichten van beheershandelingen (zoals het opzeggen van abonnementen) en het voldoen van de schulden. Maar let op het verschil tussen een executeur die door de erflater is aangewezen enerzijds, en iemand die een volmacht van de erfgenamen heeft anderzijds!

Verschil tussen executeur en iemand die op basis van een volmacht handelt

De boedelgemachtigde handelt enkel op grond van de aan hem verleende volmacht. Hij heeft geen wettelijke bevoegdheden. Als een erfgenaam een bepaalde handeling – zoals het betalen van een schuld – toch niet wil, kan deze erfgenaam de volmacht weer intrekken. De erfgenaam moet dan weer overal bij betrokken worden. Dit kan de afwikkeling van de nalatenschap vertragen.

Tip

Wie begeleid de afwikkeling van uw erfenis als u er straks niet meer bent? Een familieruzie zit in een klein hoekje, ook al denkt u dat uw erfgenamen op goede voet met elkaar zijn! Het benoemen van een zogenaamde ‘executeur’ in uw testament kan de afwikkeling van de nalatenschap behoorlijk vereenvoudigen en een slepende en kostbare afwikkeling van erfenis voorkomen. Vraag hiervoor advies aan uw notaris!

Picture of Auteur <b>Jan - Kees Meijer</b>
Auteur Jan - Kees Meijer

Datum december 11, 2023

Gerelateerd

Heb je vragen over dit onderwerp of andere notariële zaken?
Neem contact op met Notariaat Meijer. Doordeweeks bereikbaar tussen 08.30 en 17.00