Particulier Image Particulier Schenken & Erven Liever een testament

Waarom is het belangrijk om een testament te maken? (deel 1)

Er zijn veel redenen om een testament te maken. Eén van de belangrijkste redenen is het zelf kunnen bepalen wie van u erft en wat zij van u krijgen. Maakt u geen testament, dan laat u deze kwestie helemaal aan de wetgever over. Daarnaast kunt u in een testament allerlei belangrijke clausules opnemen. U kunt bijvoorbeeld bepalen dat uw erfenis binnen de familie blijft of u kunt een vertrouwenspersoon benoemen die uw erfenis kan afwikkelen. Ook kan met een goed testament erfbelasting worden bespaard.
In dit artikel vindt u zeven redenen om een testament te maken! Nieuwsgierig wat u nog meer met een testament kunt regelen? Lees dan ook Met Recht Geregeld nr. 09, waarin u nog zes éxtra redenen vindt om een testament te maken.

De eerste 7 redenen:

1. Bepalen wie uw vermogen krijgt

Als u overlijdt zonder testament, regelt de wet wie uw erfgenamen zijn en voor welk (erf)deel. Dit wordt ook wel de ‘wettelijke erfopvolging’ genoemd. In Met Recht Geregeld nr. 10 wordt hier uitgebreider op ingegaan. De wetgever wijst – trapsgewijs – een aantal groepen aan die van u kunnen erven. Tot deze groepen behoren enkel bloedverwanten en de echtgenoot of geregistreerd partner.
U kunt dus volgens het wettelijke systeem geen erfenis nalaten aan een stiefkind, pleegkind, petekind, uw partner waarmee u ongehuwd samenwoont, een vriend(in), een goed doel of een buurman! Dit alles kunt u wel door het maken van een testament. U houdt dan de touwtjes in handen en bepaalt wie iets (en wie niets!) van u erft.

2. Stiefkinderen mee laten erven

Op grond van de wet erven alleen uw eigen kinderen, waaronder ook een adoptiekind begrepen is. Een stiefkind erft niet automatisch. Wilt u dat een stiefkind wel mee-erft, dan kunt u dit regelen in uw testament.

3. Woont u ongehuwd samen; dan is het zeer belangrijk om een testament te maken!

Woont u ongehuwd samen, dan bent u op grond van het wettelijke erfrecht geen erfgenaam van uw partner! Overlijdt uw partner, dan staat u erfrechtelijk met lege handen. Wilt u wel van elkaar erven, dan zult u ieder een testament moeten maken. Om elkaar optimaal te beschermen, is het dan ook aan te raden om een notarieel samenlevingscontract te maken. Meer over het notarieel samenlevingscontract vindt u in een van de volgende edities van Met Recht Geregeld.

4. Onterven van een kind en niet-opeisbaarheid legitieme portie

Het is mogelijk om personen die op grond van de wet van u zouden erven in een testament te onterven. U sluit deze personen dan uit als uw erfgenamen. Onterft u een kind, dan heeft dit kind (ondanks zijn onterving) toch altijd recht op een deel van de erfenis. Dit deel wordt de legitieme portie genoemd. In het bericht Met Recht Geregeld nr. 4.leest u meer over de legitieme portie en de onterving van een kind.

U kunt dus niet voorkomen dat een kind toch een deel van uw erfenis krijgt. Toch kan een testament hier wel belangrijk zijn. Namelijk: in een testament kunt u regelen dat het onterfde kind, die recht heeft op een legitieme portie, deze portie pas kan opeisen als de langstlevende ouder is overleden. Uw echtgenoot/partner hoeft dan dus tijdens zijn/haar leven de legitieme portie nog niet aan het kind te geven.

5. Gehandicapt kind

Een gehandicapt kind zal in de meeste gevallen geen partner hebben en/of kinderen krijgen. Ook zal het kind door zijn handicap waarschijnlijk zelf geen testament kunnen maken. Dit is voor ouders van een gehandicapt kind vaak een belangrijke redenen om een testament te maken. Als de ouders geen testament maken, zal het vermogen van het kind (inclusief het vermogen dat hij ooit geërfd heeft) vererven volgens de wet en kan terechtkomen bij familieleden waarmee de ouders en het kind geen band hadden. Ook de fiscale gevolgen van een vererving op grond van het wettelijk erfrecht kunnen voor de ouders van het gehandicapte kind een reden zijn om bij testament een regeling te treffen. Wanneer het kind overlijdt na zijn ouders kan namelijk een dubbele vererving van nagenoeg hetzelfde (restant)vermogen plaatsvinden tegen 30% en 40% erfbelasting naar broers en zussen. Anders gezegd: eerst betaalt het kind erfbelasting als deze het vermogen van zijn ouders erft en als het (restant)vermogen na overlijden van het gehandicapte kind naar zijn broers/zussen gaat, moeten zij er nogmaals erfbelasting over betalen!

Door het maken van een testament kan dit worden voorkomen.

6. Niet iedereen hetzelfde geven? Bepaal zelf wie welk deel van de erfenis krijgt

Op grond van de wet erven de erfgenamen in principe (op een paar uitzonderingen na) voor gelijke delen. U kunt in een testament bepalen dat een bepaalde erfgenaam een kleiner of groter erfdeel krijgt. Bijvoorbeeld vanwege de band die u met die erfgenaam heeft, of vanuit een fiscaal oogpunt. Uw notaris kan u hierover adviseren.

7. Legaten

Het is ook mogelijk om uit uw erfenis bepaalde specifieke bezittingen (bijvoorbeeld de auto of een sieraad), of een bepaald geldbedrag (bijvoorbeeld een van erfbelasting vrijgesteld bedrag) aan een of meerdere personen te ‘legateren’. Ook een bepaalde vordering op iemand, of rechten – zoals het recht van vruchtgebruik van de nalatenschap of een deel daarvan – kunnen worden gelegateerd. Iemand die een legaat uit de erfenis krijgt, heet een legataris. Deze legataris krijgt dan een vordering op de erfenis. De erfgenamen zijn verplicht het legaat aan de legataris af te geven. Over het verschil tussen erfgenamen en legatarissen leest u meer in een van de volgende edities van Met Recht Geregeld.

Nóg zes redenen vindt u in Met Recht Geregeld 09

In dit artikel zijn al zeven redenen gegeven die aanleiding kunnen zijn om een testament te maken. Als belangrijkste reden geldt, dat u zelf bepaalt wat er met uw erfenis gebeurt als u overlijdt en dit niet aan de wetgever overlaat. Maar er zijn nog veel meer redenen om een testament te maken. Denk bijvoorbeeld aan een echtscheidingstestament, het benoemen van een executeur (iemand die uw erfenis afwikkelt), of het opnemen van een privéclausule. Bent u nieuwsgierig naar de andere redenen? Lees dan ook Met Recht Geregeld nr. 09, waarin u nog ten minste zes extra redenen vindt voor het maken van een testament.

Uiteraard kunt u hier ook voor terecht bij uw notaris of notarieel adviseur!

Auteur <b>Jan - Kees Meijer</b>
Auteur Jan - Kees Meijer

Datum december 11, 2023

Gerelateerd

Heb je vragen over dit onderwerp of andere notariële zaken?
Neem contact op met Notariaat Meijer. Doordeweeks bereikbaar tussen 08.30 en 17.00