Particulier Image Particulier Schenken & Erven Liever een testament

Waarom is het belangrijk om een testament te maken? (deel 2)

Er zijn veel redenen om een testament te maken. Eén van de belangrijkste redenen is het zelf kunnen bepalen wie van u erft en wat zij van u krijgen. Maakt u geen testament, dan laat u deze kwestie helemaal aan de wetgever over. Daarnaast kunt u in een testament allerlei belangrijke clausules opnemen. U kunt bijvoorbeeld bepalen dat uw erfenis binnen de familie blijft of u kunt een vertrouwenspersoon benoemen die uw erfenis kan afwikkelen. Ook kan met een goed testament erfbelasting worden bespaard.
In Met Recht Geregeld 08 gaven wij u al zeven redenen om een testament te maken. In dit artikel vindt u nog eens zes argumenten om een testament te maken.

De zeven redenen genoemd in Met Recht Geregeld nr. 08

In Met Recht Geregeld nr. 08 noemden wij de volgende redenen om een testament te maken:

  1. U bepaalt zelf wie uw vermogen krijgt (in plaats van dat de wet dit voor u bepaalt).
  2. U kunt eventuele stiefkinderen mee laten erven.
  3. Woont u ongehuwd samen; uw samenwoonpartner erft niets, tenzij u dit regelt!
  4. In een testament kunt u desgewenst een kind onterven en bepalen dat de legitieme portie van het kind niet opeisbaar is, zolang uw echtgenoot/partner nog leeft.
  5. Heeft u een gehandicapt kind? Regel de erfenis op maat via een testament.
  6. Via een testament kunt u zelf bepalen wie welk deel van de erfenis krijgt (in plaats van ieder een gelijk deel).
  7. In een testament kunt u met een legaat regelen dat u een vast geldbedrag of een specifiek erfstuk aan een bepaald persoon wilt nalaten. Een vorm van erfgenaamschap, maar dan van een specifiek object of bedrag. Denk bijvoorbeeld aan een legaat aan een kleinkind.

Bent u nog niet overtuigd van het nut van een testament? Lees dan hierna waarom een testament nog meer van belang kan zijn!

8. Uitsluitingsclausule; regel dat de erfenis privévermogen van de ontvanger is

U kunt in een testament bepalen dat de erfenis van de ontvanger privé blijft. Dit wordt de uitsluitings- of privéclausule genoemd. Is de ontvanger van de erfenis bijvoorbeeld uw kind, dan voorkomt u door het maken van een uitsluitingsclausule dat het door uw kind geërfde vermogen bij een echtscheiding automatisch moet worden gedeeld met de ex-echtgenoot van uw kind. Over de uitsluitingsclausule leest u meer in een komende editie van Met Recht Geregeld. Door deze clausule wordt voorkomen dat als de ontvanger is gehuwd in gemeenschap van goederen, het geërfde vermogen in de huwelijksgemeenschap valt (over huwelijksgemeenschappen vindt u meer informatie in Met Recht Geregeld nr. 02).

9. Voogd benoemen: wie krijgt het gezag over uw kinderen?

Een voogd krijgt het gezag over minderjarige kinderen na het overlijden van de ouders. Er zijn twee manieren om een voogd te benoemen: in een testament of via een aantekening in het gezagsregister. Hoewel de aantekening in het gezagsregister gratis is, heeft dit als nadeel dat u voor elk kind opnieuw een aantekening moet maken en u niet een opvolgend voogd kunt benoemen (voor het geval de beoogde voogd bijvoorbeeld zelf komt te overlijden). In een testament kunt u een voogd voor al uw minderjarige kinderen benoemen en kunt u ook in een opvolgend voogd voorzien.

10. Bewind instellen: ontvanger kan niet volledig vrij over de erfenis beschikken

U kunt in een testament ook een bewind instellen. Dit gebeurt vaak voor jongvolwassenen. Op het moment dat bijvoorbeeld een kind nog 19 jaar is en een erfenis ontvangt, kan een bewindvoerder meekijken met de uitgaven die het kind uit de erfenis wil doen. Op deze manier kan worden voorkomen dat de erfenis door het kind onbezonnen wordt ‘uitgegeven’ aan feesten of dure spullen. In het testament kan dan worden bepaald dat het bewind geldt totdat het kind, bijvoorbeeld, de leeftijd van 25 jaar heeft bereikt.

11. Executeur benoemen: een vertrouwenspersoon die uw erfenis afwikkelt

In verband met de afwikkeling van de erfenis kunt u in een testament een vertrouwenspersoon benoemen: de executeur. Het benoemen van een executeur kan de afwikkeling van de nalatenschap behoorlijk vergemakkelijken. Het takenpakket van de executeur kan bovendien worden uitgebreid met extra bevoegdheden, zoals het zelfstandig verdelen van de nalatenschap. U benoemt de executeur dan tevens tot afwikkelingsbewindvoerder. Hierdoor kan een langdurige en kostbare afwikkeling van de nalatenschap worden voorkomen.

Een executeur kunt u alleen in een testament benoemen. Zie over het benoemen van een executeur ook Met Recht Geregeld nr. 05.

12. Erfbelasting besparen

Met een goed testament kan erfbelasting worden bespaard, doordat in het testament regelingen kunnen worden opgenomen waarmee de vrijstellingen voor de erfbelasting en de tariefschijven uit de Successiewet optimaal kunnen worden benut. Denk hierbij aan flexibele renteclausules, legaten aan (stief)kleinkinderen, zogenoemde opvul- en afvullegaten, tweetrapsmakingen en andere ingewikkelde clausules, waarover een notaris u kan adviseren.

13. Andere redenen om een testament te maken: vlak na elkaar overlijden, zorginstelling, echtscheiding…

In een testament kunt u ook rekening houden met de situatie dat u – bijvoorbeeld door een ongeval of ziekte – tegelijk of vlak na elkaar komt te overlijden. In testamenten wordt voor deze situaties vaak de zogenoemde ‘dertigdagen-clausule’ opgenomen. Deze regeling houdt in dat een persoon geen erfgenaam meer is, als diegene zelf binnen dertig dagen na de overledene ook komt te overlijden. Meer informatie hierover vindt u in Met Recht Geregeld nr. 11.

In een testament kan ook een regeling worden opgenomen in verband met het ‘opeten van het gehele vermogen’, als de langstlevende ouder wordt opgenomen in een zorginstelling. Laat u hierover goed informeren door uw notaris.

Zit u in een echtscheidingsprocedure maar is de echtscheiding nog niet uitgesproken, dan bent u (formeel) nog elkaars echtgenoot en zult u op grond van het wettelijke erfrecht van elkaar erven. Om dit te voorkomen kan in een testament een clausule worden opgenomen waarin is bepaald dat u niet langer van elkaar kunt erven op het moment dat een verzoek tot echtscheiding is ingediend.

Samenvatting en tip

In Met Recht Geregeld nr. 08 en deze editie vindt u in totaal ten minste dertien redenen om een testament te maken, waaronder het ongehuwd samenwonen, het mee laten erven van stiefkinderen, bepalen dat de erfenis privébezit blijft van de ontvanger (en niet ook aan zijn echtgenoot toekomt) en het benoemen van een executeur. Maar er zijn nog veel meer redenen voor het maken van een testament. Denk bijvoorbeeld ook aan het uitsluiten van het ouderlijk vruchtgenot, het instellen van een beschermingsbewind en het benoemen van een voogd of het onterven van een bepaald kind.
Een testament maakt u bij de notaris. Laat u adviseren door uw notaris over de mogelijkheden voor uw specifieke situatie en uw wensen.

Auteur <b>Jan - Kees Meijer</b>
Auteur Jan - Kees Meijer

Datum december 11, 2023

Gerelateerd

Heb je vragen over dit onderwerp of andere notariële zaken?
Neem contact op met Notariaat Meijer. Doordeweeks bereikbaar tussen 08.30 en 17.00